1. Mức tham chiếu là gì và vì sao nó quan trọng?
Từ khi Luật BHXH 2024 có hiệu lực, khái niệm mức lương cơ sở trong lĩnh vực bảo hiểm được thay bằng mức tham chiếu. Con số này không phải là mức bạn được nhận, mà là thước đo để tính trần đóng: tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc và BHYT tối đa bằng 20 lần mức tham chiếu.
Phần lương vượt trần không phải đóng thêm BHXH và BHYT — nhưng vẫn bị tính thuế TNCN đầy đủ. Đây là lý do người lương cao thấy tỷ lệ trừ bảo hiểm giảm dần khi lương tăng.
2. Trần đóng BHXH và BHYT năm 2026
| Thời điểm | Mức tham chiếu | Trần BHXH / BHYT (20×) |
|---|---|---|
| 01/01/2026 – 30/6/2026 | 2.340.000 đ | 46.800.000 đ |
| Từ 01/7/2026 | 2.530.000 đ | 50.600.000 đ |
Nghĩa là: ai có lương đóng bảo hiểm từ 50,6 triệu đồng trở lên thì đều đóng BHXH/BHYT trên cùng một mức nền 50.600.000 đồng, bất kể lương thực tế là 60, 100 hay 300 triệu.
3. Trần đóng BHTN tính theo vùng, không theo mức tham chiếu
Đây là chỗ nhiều bảng tra cứu ghi sai. Bảo hiểm thất nghiệp có trần riêng: 20 lần lương tối thiểu vùng nơi người lao động làm việc (Nghị định 293/2025/NĐ-CP), nên mỗi vùng một con số khác nhau.
| Vùng | Lương tối thiểu vùng | Trần đóng BHTN (20×) | BHTN tối đa (1%) |
|---|---|---|---|
| Vùng I | 5.310.000 đ | 106.200.000 đ | 1.062.000 đ |
| Vùng II | 4.730.000 đ | 94.600.000 đ | 946.000 đ |
| Vùng III | 4.140.000 đ | 82.800.000 đ | 828.000 đ |
| Vùng IV | 3.700.000 đ | 74.000.000 đ | 740.000 đ |
Trần BHTN ở cả 4 vùng đều cao hơn trần BHXH/BHYT. Vì vậy có một khoảng lương mà bạn đã chạm trần BHXH/BHYT nhưng BHTN vẫn tính trên lương thật.
4. Bạn đóng thêm bao nhiêu từ 01/7/2026?
Với người có lương đóng bảo hiểm từ 50,6 triệu trở lên (tức đã chạm trần ở cả hai giai đoạn), phần đóng BHXH + BHYT thay đổi như sau:
| Trước 01/7/2026 | Từ 01/7/2026 | Chênh lệch | |
|---|---|---|---|
| Người lao động (8% + 1,5%) | 4.446.000 đ | 4.807.000 đ | +361.000 đ |
| Doanh nghiệp (17,5% + 3% + 2% KPCĐ) | 10.530.000 đ | 11.385.000 đ | +855.000 đ |
Mỗi tháng, mỗi nhân sự lương cao. Với doanh nghiệp có 50 nhân sự thuộc nhóm chạm trần, chi phí tăng thêm khoảng 42.750.000 đồng/tháng. Phần BHTN không đổi vì lương tối thiểu vùng năm 2026 giữ nguyên từ 01/01/2026.
5. Vài lưu ý dễ nhầm
- Sàn cũng có: lương đóng BHXH không được thấp hơn lương tối thiểu vùng (Vùng I 5.310.000 đ, Vùng IV 3.700.000 đ).
- Người nước ngoài không tham gia BHTN, nên chỉ áp trần BHXH/BHYT 50.600.000 đồng.
- Vượt trần vẫn bị tính thuế: phần lương trên trần không đóng bảo hiểm nên thu nhập tính thuế cao hơn — chạm trần không có nghĩa là nhẹ gánh.
- Đoàn phí công đoàn (chỉ đoàn viên) là 0,5% tiền lương đóng BHXH, tối đa 10% mức tham chiếu = 253.000 đồng/tháng.